Welke steensoorten kun je gebruiken voor beeldhouwen?

Wie begint met beeldhouwen in steen ontdekt al snel dat geen enkele steen hetzelfde is. Niet alleen de kleur en structuur verschillen, maar ook de hardheid, breuklijnen en manier waarop een steen reageert op gereedschap.

Voor mij is dat juist een belangrijk onderdeel van het beeldhouwen. Ik bepaal niet altijd vooraf precies wat een steen moet worden. De steen bepaalt mede wat het beeld wordt.

Iedere steensoort heeft een eigen karakter

De keuze van een steen heeft veel invloed op het uiteindelijke beeld. Sommige stenen zijn relatief zacht en laten zich gemakkelijk bewerken. Andere zijn hard, weerbarstig en vragen veel meer geduld.

Maar juist die verschillen maken het werken met steen zo interessant.

Wanneer ik aan een nieuwe steen begin, kijk ik eerst goed. Waar zitten lijnen? Hoe loopt de structuur? Welke vorm is er al aanwezig? Soms heb ik direct een idee, maar regelmatig ontstaat dat idee pas tijdens het werken.

Speksteen – zacht en toegankelijk

Speksteen is een relatief zachte steensoort en daardoor prettig te bewerken. Je kunt er met handgereedschap vrij snel vormen in aanbrengen.

Speksteen is verkrijgbaar in verschillende kleuren en kan na het schuren en polijsten een prachtige diepe uitstraling krijgen.

Doordat de steen gemakkelijk te bewerken is, wordt speksteen vaak gebruikt door mensen die voor het eerst kennismaken met beeldhouwen.

Albast – spelen met licht

Albast heeft een heel andere uitstraling. Een bijzonder kenmerk is dat sommige soorten albast gedeeltelijk licht doorlaten.

Wanneer de steen dunner wordt gemaakt, kan het licht als het ware door het beeld heen komen. Dat geeft mogelijkheden die je bij veel andere steensoorten niet hebt.

Tegelijkertijd vraagt albast aandacht tijdens het werken. Scheurtjes en natuurlijke lijnen in de steen kunnen mede bepalen welke vormen mogelijk zijn.

Serpentijn – kleur, tekening en verrassing

Serpentijn is een verzamelnaam voor stenen die enorm kunnen verschillen in kleur en hardheid. Je ziet bijvoorbeeld groene, bruine, zwarte en gemêleerde varianten.

Wat mij aanspreekt is de natuurlijke tekening die tijdens het bewerken steeds duidelijker zichtbaar kan worden.

Je haalt als het ware laag voor laag iets tevoorschijn dat al die tijd in de steen verborgen zat.

Kalksteen – robuust en natuurlijk

Ook kalksteen wordt veel gebruikt voor beeldhouwwerk. Afhankelijk van de soort kan kalksteen redelijk zacht tot behoorlijk stevig zijn.

De vaak rustige, natuurlijke kleuren geven beelden een heel eigen uitstraling. Bovendien kan kalksteen heel mooi reageren op verschillende afwerkingen. Een ruw gedeelte naast een glad geschuurd oppervlak kan bijvoorbeeld voor een sterk contrast zorgen.

De steen hoeft niet perfect te zijn

Een barst, verkleuring of onverwachte harde plek wordt soms gezien als een probleem. Ik probeer er liever naar te kijken als onderdeel van het materiaal.

Tijdens het beeldhouwen moet je soms een eerder idee loslaten.

Een stukje breekt anders dan verwacht. Er verschijnt een lijn die je eerst niet zag. Of tijdens het hakken ontstaat ineens een vorm die interessanter is dan het oorspronkelijke plan.

Dan verandert het beeld.

Dat is voor mij geen mislukking, maar juist onderdeel van het creatieve proces.

Eerst kijken, dan luisteren en vervolgens doen

Mijn manier van werken is vooral intuïtief. Natuurlijk zijn techniek en kennis van het materiaal belangrijk, maar ik wil niet alles vooraf vastleggen.

Ik kijk naar de steen, draai hem om, voel de vorm en begin te werken. Tijdens het hakken en vijlen ontstaat er steeds meer contact met het materiaal.

Langzaam wordt duidelijk welke kant het beeld op wil.

Dat is misschien wel wat mij het meest aanspreekt aan beeldhouwen in steen: je maakt niet alleen een beeld van de steen, je maakt het samen met de steen.